Nakliye Sözlüğü

Karayolu taşımacılığının temel terimleri, kısa ve sade tanımlarla.

ADRTehlikeli madde taşımacılığı: Tehlikeli maddelerin karayoluyla taşınmasını düzenleyen Avrupa anlaşması. Araçta işaret, ekipman ve sürücüde ADR belgesi gerekir.
Bekleme ücreti: Aracın yükleme ya da boşaltmada anlaşılan süreden fazla beklemesi için ödenen ücret. Genelde ilk 24 saat ücretsizdir.
CMRCMR taşıma senedi: Uluslararası karayolu taşımasında yükü, göndereni, alıcıyı ve taşıyıcıyı gösteren, CMR Konvansiyonu'na dayanan taşıma belgesi. Teslimde imzalanır ve ödeme için istenir.
DAPDelivered at Place (Belirlenen yerde teslim): Incoterms kuralı: satıcı taşımayı belirlenen yere kadar üstlenir; ithalat gümrüğü ve vergileri alıcıya aittir.
DDPDelivered Duty Paid (Gümrük vergisi ödenmiş teslim): Incoterms kuralı: satıcı malı ithalat gümrüğü ve vergileri dahil alıcının kapısına kadar getirir; satıcı için en ağır kuraldır.
Dönüş yükü: Teslimattan sonra aracın boş dönmemesi için bulunan yük. Rotadan sapma ne kadar azsa dönüş o kadar kârlıdır.
EPALEuro palet: 120 × 80 cm ölçülü standart palet. 13,6 metrelik tıra tek sıra 33 euro palet sığar.
EXWEx Works (İşyerinde teslim): Incoterms kuralı: satıcı malı kendi tesisinde hazır eder; yükleme, taşıma ve gümrük alıcının sorumluluğundadır.
FCAFree Carrier (Taşıyıcıya teslim): Incoterms kuralı: satıcı malı ihracat gümrüğünü yapıp alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim eder.
Frigo (soğutmalı araç): Isı kontrollü kasaya sahip araç. Gıda, ilaç ve çiçek gibi yükler belirli sıcaklık aralığında taşınır.
FTLKomple yük: Aracın tamamını tek gönderinin kullandığı taşıma. Araç yüklemeden boşaltmaya başka yük almadan gider.
Kabotaj: Yabancı plakalı aracın başka bir ülkenin içinde iki nokta arasında yük taşıması. AB'de sınırlı sayıda ve sürede izinlidir.
LDMYükleme metresi: Dorsenin bir metrelik tam genişlikteki boyu. Standart 13,6 metrelik tır 13,6 LDM'dir; parsiyelde fiyat çoğunlukla LDM'ye göre verilir.
LTLParsiyel yük: Aracın yalnız bir kısmını kullanan gönderi. Taşıyıcı aynı seferde birden fazla müşterinin yükünü taşır, fiyat kaplanan alana göre belirlenir.
Mega dorse: İç yüksekliği yaklaşık 3 metre olan, yaklaşık 100 m³ hacimli dorse. Hafif ama hacimli yükler için kullanılır.
Navlun: Taşıma hizmetinin bedeli. Karayolunda genelde sefer başına ya da kilometre başına verilir, KDV hariç yazılır.
Ödeme vadesi: Navlunun ödeneceği süre. Çoğunlukla CMR ve faturanın aslı alındıktan sonra 30, 45 ya da 60 gün olarak belirlenir.
T1T1 transit beyannamesi: Gümrük vergisi ödenmemiş eşyanın gümrük gözetiminde bir noktadan diğerine taşınmasını sağlayan ortak transit belgesi.
Tenteli dorse: Yanları ve üstü branda olan dorse. Yandan ve üstten yükleme yapılabildiği için en yaygın kasa tipidir.
TIRTIR karnesi: TIR sözleşmesine taraf ülkelerden mühürlü araçla geçişte gümrük işlemini sadeleştiren uluslararası transit belgesi.