AB Mobilite Paketi: kabotaj, araç ve sürücü dönüşü

Mobilite Paketi, AB'nin karayolu taşımacılığı kurallarını 2020'de değiştiren düzenlemeler bütünüdür. Amaç, adresi AB'de olup işini başka ülkede sürdüren "posta kutusu" firmalarını ve sürücü koşullarındaki istismarı azaltmaktır. Taşıyıcıyı ilgilendiren üç başlık var: kabotaj, aracın dönüşü ve sürücünün dönüşü.

Kabotaj nedir?

Kabotaj, yabancı bir taşıyıcının başka bir ülkenin içinde yaptığı yurt içi taşımadır. Örneğin Polonyalı bir araç Almanya'ya uluslararası yük getirir, sonra Almanya içinde bir yükü Alman şehirleri arasında taşır.

AB içinde AB lisanslı taşıyıcılar için kabotaj sınırlıdır:

• Uluslararası taşımanın boşaltmasından sonra yedi gün içinde en çok üç kabotaj taşıması yapılabilir.
• Aynı ülkede, aynı araçla yeni kabotaj yapabilmek için dört günlük bekleme (cooling-off) süresi gerekir.

Bu sınırlar, kabotajın sürekli bir "yerel işletme" gibi kullanılmasını önlemek içindir. Kontrollerde taşıma belgeleriyle (CMR ve takograf kayıtları) uyum aranır, bu yüzden belgeleri araçta tutmak önemlidir.

Aracın üs ülkeye dönüşü

Taşıyıcının aracı, kayıtlı olduğu üye devletteki işletme merkezine sekiz haftada bir geri dönmelidir. Amaç, aracın sürekli başka ülkede çalıştırılmasını engellemektir.

Sürücünün eve dönüşü

İşveren, sürücünün çalışma planını dört haftada bir işletme merkezine ya da ikamet ettiği yere dönebilecek şekilde düzenlemek zorundadır. Bu, sürücünün aylarca yolda kalmasına son vermek için getirildi. Aracın dönüşüyle sürücünün dönüşü ayrı kurallardır; ikisi aynı anda yapılmak zorunda değildir.

AB dışı (Türk) taşıyıcı için ne anlama gelir?

Burada dikkat gerekir. Kabotaj hakkı kural olarak AB'de yerleşik, AB topluluk lisansı olan taşıyıcılara tanınır. Türk taşıyıcı için genel durum şudur:

1. AB üyesi bir ülkenin içinde kabotaj yapmak genellikle yasaktır. Türkiye ile ülkeler arasındaki ikili anlaşmalar ve çok taraflı izin sistemi (CEMT) kabotajı kapsamaz.
2. Taşımanın bir ayağı Türkiye'de olmalıdır: Türkiye ile AB ülkesi arasında ya da bir üçüncü ülkeye geçiş. Yani AB içinde "aldığı yerden bırakacağı yere" iki AB ülkesi arasında bağımsız bir yük almak hukuken sorunlu olabilir.
3. Ceza ve sınır dışı riski taşıyıcının ve ilanı veren tarafın sorumluluğuna girer. Emin olmadığınız bir yükte ilgili ülkenin güncel kuralını resmi kaynaktan kontrol edin.

Geçiş belgeleri ve izin sistemi için geçiş belgeleri ve CEMT yazımıza bakın.

Sevkiyatçı için pratik sonuç

Yük verirken aracın kimliğini ve yetkisini sorun. Bir Türk araç, Almanya içinde Almanya yükü için uygun olmayabilir. Aynı şekilde AB taşıyıcısı için kabotaj hakkının bitmiş olması aracı gerçek anlamda devre dışı bırakır; ilanda bunu baştan konuşmak teslim güvenliğini artırır.

Bu yazı genel bilgidir. Güncel kuralı ilgili ülkenin resmi kaynağından, sözleşmenizi ise uzmanınızla birlikte kontrol edin.

Kontrolde ne istenir?

Denetimde sürücüden CMR, takograf kayıtları ve gerektiğinde izin belgeleri istenir. Kabotaj yapan bir araçta uluslararası taşımanın boşaltma kaydı ile sonraki yurt içi işlerin tarihleri birbiriyle tutmalıdır. Belge eksikliği, kural ihlali olmasa bile gecikme ve para cezası riski doğurur.

Order And Load'da firma, ilan ya da teklif vermeden önce taşıma yetki belgesiyle doğrulanır; yetki konusu bu şekilde en baştan kayıt altına girer. Terimlerin kısa tanımları Nakliye Sözlüğü sayfasında.