Hasar ve eksik teslimde ne yapılır? Çekince rehberi

Teslimde kolide ezik, ıslak palet ya da eksik parça gördüğünüzde yapacağınız ilk birkaç şey, sonraki hak talebinin kaderini belirler. Bu rehber, CMR kapsamındaki uluslararası bir taşımada adım adım ne yapılacağını anlatıyor. Sorumluluğun kapsamı için taşıyıcı sorumluluğu yazımıza bakın.

1. Teslimde, imzadan önce kontrol

Alıcı olarak yükü imzalamadan önce kontrol edin: palet sayısı, koli sayısı, ambalajın durumu, mühür, ıslaklık ve ezilme. Sürücüyü acele ettirmesine izin vermeyin; kısa bir kontrol, ileride uzun bir tartışmayı önler.

2. CMR'ye çekince yazın

Görünür bir hasar ya da eksik varsa bunu teslim sırasında CMR senedine çekince olarak yazın. Çekince:

• Açık ve somut olmalı: "3 palet ıslak, 2 koli ezik, 1 palet eksik" gibi.
• Genel olmamalı: "yük kontrol edilmedi" ya da "sonradan bakılacak" gibi yazılar çoğu zaman yeterli sayılmaz.
• Sürücü tarafından da imzalanmalı; sürücü çekinceyi kabul etmese bile imzalı ve tarihli olması önemlidir.
• Senedin tüm nüshalarına işlenmeli ya da en azından alıcıda kalan nüshada olmalı.

Yükü yine de teslim almanız gerekebilir; bunu çekinceli yapın. Yüke ne yapılacağı (saklama, ayırma, iade) konusunda gönderen ve taşıyıcıyla hemen iletişime geçin.

3. Fotoğraf çekin

Çekince kadar önemli bir kanıt, fotoğraftır:

1. Yükün, aracın içindeki ilk hâlini gösteren fotoğraflar (kapı açılır açılmaz).
2. Hasarlı koli ya da paletin yakın çekimi ve etiketi.
3. Mühür ve plaka.
4. Hasarın yanında bir ölçü ya da el gibi referans.
5. Tarih ve saat bilgisi (telefonun kendi kaydı da yardımcı olur).

Fotoğrafları, CMR'nin fotoğrafıyla birlikte aynı klasörde saklayın.

4. Görünmeyen hasar: süreler

Bazı hasarlar teslimde görünmez (içi kırık ürün gibi). CMR'nin 30. maddesine göre görünmeyen hasar ve eksik için teslimden sonraki 7 gün içinde (pazar ve resmî tatiller hariç) taşıyıcıya yazılı bildirim gerekir. Gecikme için, yükün alıcının emrine verilmesinden itibaren 21 gün içinde yazılı bildirim gerekir. Bu süreler zorunlu hukuktur; kaçırmak talebi ciddi biçimde zayıflatır. Yine de metni resmî kaynaktan ve ülkenizdeki uygulamayla kontrol edin.

5. Yazılı bildirimi nasıl yaparsınız?

Bildirimde şunlar bulunsun:

• Taşıma bilgileri: CMR numarası, tarih, plaka, yükleme ve teslim yeri.
• Ne olduğu: hasarın ya da eksiğin kısa ve somut tarifi.
• Ekler: fotoğraflar, çekinceli CMR kopyası, varsa teslim tutanağı.
• Talep: hasar tespiti, inceleme ve tazminat talebi (tutarı henüz bilmiyorsanız sonradan bildireceğinizi yazın).

Bildirimi, kayıt altına alınan bir yolla gönderin (e-posta, taahhütlü mektup ya da platformdaki yazışma). Taşıyıcının sigortacısına da haber verilmesini isteyin.

6. Zamanaşımını unutmayın

Hak talebini mahkemeye ya da tahkime taşımak için de bir süre sınırı vardır; konvansiyonda genel süre bir yıldır, kasıtlı fiilde daha uzundur. Yazılı talebin süreyi nasıl etkilediği ülkeye göre farklı yorumlanabilir; gecikmeden bir hukuk danışmanına gidin.

Taşıyıcı olarak ne yapmalı?

Taşıyıcıysanız, yüklemede de çekince yazma hakkınız var: ambalaj kötüyse, istif sorunluysa ya da yük sayısı tutmuyorsa yüklemede senede yazın. Sessiz kalırsanız, yük sağlam teslim alınmış sayılabilir. Sürücünüze bunu öğretin; yükleme fotoğrafları, sonra gelecek bir talebe karşı en iyi savunmadır.

Order And Load'da

Sürücü uygulamasında yükleme ve teslimde okutulan QR etiketi, CMR ve teslim fotoğrafı doğrudan siparişe düşer; hasar iddiasında iki tarafın da aynı kayda bakması işi kolaylaştırır. Yazışma tarih ve saatiyle sohbette kayıtlı kalır. Terimler için Sözlük sayfasına bakabilirsiniz. Bu yazı hukuki tavsiye değildir; sözleşmenize ve uzmanınıza danışın.