ATA karnesi: fuar ve numune taşımada bilmeniz gerekenler

Bir müşteri size fuar standı malzemesi, ürün numunesi ya da bir film ekibinin ekipmanını taşıtmak istiyor. Eşya yurt dışına gidecek ama satılmayacak, işi bitince geri dönecek. Böyle durumlarda ATA karnesi karşınıza çıkar.

ATA karnesi nedir?

ATA, "Admission Temporaire / Temporary Admission" ifadesinden gelir. Eşyanın yabancı bir ülkeye geçici olarak girişini, her sınırda ayrı ayrı gümrük vergisi teminatı vermeden yapmayı sağlayan uluslararası bir gümrük belgesidir. Sistem, uluslararası gümrük sözleşmeleri çerçevesinde işler ve karneler her ülkede yetkili bir ticaret odası ya da birlik tarafından düzenlenir. Türkiye'de bu işlem TOBB aracılığıyla yürür; yük sahibinin yetkili kuruma başvurması gerekir.

Hangi eşyalar için?

Genel olarak üç grup öne çıkar:

• Fuar ve sergi malzemesi: stant, ürün tanıtım malzemesi, sergilenecek ürünler.
• Ticari numuneler: satış için yurt dışına götürülen örnekler.
• Mesleki ekipman: teknisyenin, sanatçının, film ya da yayın ekibinin işi için götürdüğü cihazlar.

Yurt dışında satılacak, tüketilecek ya da işlenecek eşya için karne kullanılmaz; o durumda normal ihracat ve ithalat işlemi gerekir.

Süre ve geri dönüş

Karnenin geçerlilik süresi sınırlıdır ve genellikle bir yılı geçmez. En önemli kural şudur: eşya karne süresi dolmadan ve aynı şekilde geri dönmelidir. Geri dönüşte eşyanın kayıt dışı kalması ya da eksik dönmesi, teminatı veren kuruma talep doğurur. Yük sahibi bu yükümlülüğü bilmeli, siz de sözleşmede kimin neden sorumlu olduğunu net yazmalısınız.

Taşıyıcının bilmesi gerekenler

1. Karne yük sahibine aittir. Siz taşıyıcı olarak karneyi sürücüye ve eşyaya eşlik edecek şekilde teslim almalısınız; fotokopisini saklayın.
2. Eşya listesi yükle uyuşmalı. Karnedeki parça sayısı, seri numaraları ve tarif, araca yüklenenle birebir eşleşmeli.
3. Sınır işlemleri. Karnenin çıkış ve giriş sayfaları gümrükte işlenir. Sürücüye hangi sayfanın ne zaman onaylatılacağını açıkça anlatın.
4. Gecikme ve rota değişikliği. Rota ya da program değişirse yük sahibine hemen haber verin; süre kritiktir.
5. Sigorta ve sorumluluk. Fuar ürünleri çoğunlukla yüksek değerlidir. Sigorta kapsamını ve CMR sorumluluk sınırını sipariş öncesi yazılı netleştirin.

Transit belgeleriyle ilişkisi

ATA karnesi geçici ithalatı çözer; eşyanın bir gümrükten diğerine transit olarak taşınması ise ayrı bir konudur. Rotanızda üçüncü ülke geçişi varsa karnenin o ülkeyi kapsayıp kapsamadığını, taraf ülke listesinden kontrol edin. Gerekirse T1 transit ya da başka bir transit belgesi gerekebilir. Kesin yönlendirme için gümrük müşavirinize danışın.

Order And Load'da

Siparişte karne kopyasını ve eşya listesini belge alanına koyarsanız, iki taraf da sürücü yolda olsa bile aynı belgeye bakabilir.