T1 transit beyannamesi ve NCTS: ne zaman gerekir?

Gümrük vergisi ödenmemiş eşyayı bir gümrük idaresinden diğerine taşımak istediğinizde transit rejimi devreye girer. Eşya, vergisi ödenmeden yola çıkar ve varış gümrüğünde işlemi tamamlanır. Bu yazıda T1 beyannamesini ve onu yürüten NCTS sistemini taşıyıcının bilmesi gereken kadarıyla özetliyoruz.

Ortak transit sözleşmesi

Türkiye, Avrupa Birliği, EFTA ülkeleri, Birleşik Krallık ve birkaç komşu ülkeyle birlikte Ortak Transit Sözleşmesi'ne taraftır. Türkiye'nin katılımı 1 Aralık 2012'de oldu. Bunun pratik sonucu şu: taraf ülkeler arasında tek bir transit beyanı ve tek teminatla, her sınırda yeniden işlem yapmadan eşya taşınabilir. Taraf ülke listesi zamanla değişebilir, rotanızdaki ülkelerin güncel durumunu Ticaret Bakanlığı ya da Avrupa Komisyonu sayfalarından kontrol edin.

T1 ve T2 farkı

• T1: serbest dolaşımda olmayan, yani vergileri ödenmemiş eşya için kullanılır.
• T2: Avrupa Birliği'nde serbest dolaşımda olan eşya için kullanılır.

Karayolu taşımacılığında çoğu zaman T1 ile karşılaşırsınız. Hangisinin gerektiğine yük sahibi ve gümrük müşaviri karar verir; siz taşıyıcı olarak elinizdeki belgenin yükle uyumlu olduğundan emin olun.

NCTS nedir?

NCTS, yeni nesil bilgisayarlı transit sistemidir. Beyanname elektronik ortamda açılır, gümrükler arasında mesajlaşmayla takip edilir. Beyan kabul edilince MRN denen bir referans numarası üretilir. Sürücünün elinde genellikle bu numarayı ve barkodu taşıyan bir transit eşlik belgesi bulunur.

Teminat

Transit rejiminde vergi riskini karşılamak için teminat verilmesi kural olarak gerekir. Nakit, banka teminat mektubu ya da kapsamlı teminat gibi yöntemler kullanılır. Teminatı çoğunlukla asıl sorumlu, yani beyannameyi açan taraf verir. Taşıyıcının da eşyanın varış gümrüğüne eksiksiz sunulmasından sorumlu olabileceğini unutmayın. Muafiyetler ve teminat koşulları mevzuata göre değişir; ayrıntı için gümrük müşavirinize ya da uzmanınıza danışın.

Varışta kapatma

İşlem, eşya varış gümrüğüne sunulduğunda kapanır. Gümrük eşyayı, mühürleri ve belgeleri kontrol eder, varışı sisteme işler ve teminat serbest kalır. Süreç şöyle ilerler:

1. Çıkış gümrüğünde beyan açılır, MRN alınır.
2. Eşya belirlenen güzergâh ve süre içinde taşınır; mühürler bozulmaz.
3. Varış gümrüğüne sunulur, varış kaydı yapılır.
4. Gümrük işlemi kapatır, teminat serbest kalır.

Gecikmeyi önlemek için

• Beyannamedeki taşıyıcı, plaka ve mühür bilgisini yüklemeden önce kontrol edin.
• Eşlik belgesini sürücüye eksiksiz teslim edin.
• Mühür bozulursa ya da rota değişirse ilk sınır gümrüğüne bildirin, kendi başınıza çözmeye çalışmayın.
• Varış gümrüğüne süre içinde ulaşın; kapanmayan transit, taşıyıcıyı da ilgilendiren sonuçlar doğurabilir.

Order And Load'da

Sürücü uygulamasında teslim fotoğrafı ve belgeler doğrudan siparişe düşer. Transit belgeleri için de sipariş içindeki belge alanını kullanabilir, eşlik belgesinin kopyasını iki tarafın görebileceği şekilde saklayabilirsiniz.