Avrupa'da kamyon yol ücreti sistemleri: cihaz, kayıt, uygulama

Avrupa'da kamyon yol ücreti tek bir sistem değildir. Her ülkenin kendi kuralı, kendi cihazı ya da kayıt yöntemi vardır. Tutarı bu yazıda vermiyoruz, çünkü ücretler araç sınıfına, eksen sayısına, emisyon sınıfına ve zamana göre sık değişiyor; ama sistemlerin nasıl çalıştığını bilmek, sınırdan önce hazırlık yapmanızı sağlar.

İki ana model

• Mesafeye bağlı ücret: araç yol ağında gittiği kilometre kadar öder. Cihaz ya da uygulama konumu izler.
• Süreye bağlı ücret (vinyet): belirli bir süre boyunca ağı kullanma hakkı satın alınır. Genellikle plakaya kayıtlı elektronik bir kayıt olarak tutulur.

Ülkelerden örnekler

• Almanya, Toll Collect: ağır vasıtalar için mesafeye bağlı ücret. Araçta bir cihaz (OBU) ya da uygulama üzerinden kayıt vardır; sistem yola çıkmadan önce hazır olmalıdır. Kapsam ve tarifeler yasayla değişebildiği için güncel kuralı resmi siteden kontrol edin.
• Polonya, e-TOLL: elektronik toll sistemi. Araç, cihazla ya da uygulamayla sisteme kaydedilir; ücret kayıtlı konum verisine göre hesaplanır.
• Macaristan, HU-GO: elektronik yol ücreti. Araç plaka üzerinden sisteme kaydedilir ve yol kullanımı sistem tarafından hesaplanır.
• Avusturya, GO-Box: ağır vasıtalar için mesafeye bağlı ücret (GO-Maut). Araçtaki GO-Box cihazı ödemeyi otomatik olarak yapar ve ön ödemeli ya da sonradan ödemeli şekilde çalışır.
• Bulgaristan: ağır vasıtalar için elektronik, mesafeye bağlı ücret ve ayrıca bazı araçlar için süreli kayıt. Cihaz ya da uygulama gerekebilir.
• Romanya: ağır vasıtalar için süreye bağlı elektronik kayıt (rovinieta); bazı köprü ve geçişler için ayrı ücret söz konusu olabilir.

Bunlar yalnız örnektir; bu ülkelerde de ücret yapısı değişebilir, Çekya, Slovakya, Slovenya, Belçika gibi başka ülkelerin de kendi sistemleri vardır.

Cihaz mı, uygulama mı?

Çoğu sistemde üç yol vardır: araç içi cihaz (OBU), telefon uygulaması ya da elektronik kayıt (plaka üzerinden). Avrupa ölçeğinde birden fazla ülkede geçerli tek bir cihaz sunan EETS sağlayıcıları da vardır. Sık sefer yapan filo için tek cihaz, her sınırda ayrı kayıt yapmaktan genellikle daha pratiktir.

Sevkiyatçı ve taşıyıcı için notlar

1. Rota, ülke sayısını belirler. Daha kısa ama ücretli bir yol ile uzun ama ücretsiz bir yol arasında seçim, bütün maliyet hesabına girer.
2. Kayıt yoksa ceza çıkabilir. Araç sisteme kayıtlı değilse ya da cihaz çalışmıyorsa, kontrol noktasında ceza ve gecikme yaşanır. Sefer öncesi cihazın bakiyesini ve kaydını kontrol edin.
3. Ücret kimin hesabına? İlanda "yol ücretleri dahil" ya da "hariç" yazmak, sonradan çıkacak tartışmayı önler. Navlun teklifinde bunu net belirtin.
4. Araç bilgisi doğru olmalı. Emisyon sınıfı, eksen sayısı ve ağırlık gibi bilgiler sistemde yanlışsa ücret yanlış hesaplanır.

Bu bilgi genel çerçevedir; ücret sistemlerinin ayrıntısı ve güncel kuralları ülkenin resmi kaynağından kontrol edilmelidir.

Sefer öncesi kısa kontrol

1. Rotadaki her ülke için ücret sistemini ve kayıt yöntemini listeleyin.
2. Cihazın ya da hesabın bakiyesi ve araç bilgileri güncel mi, bakın.
3. Sürücüye, kontrolde ne göstereceğini ve sorun olursa kimi arayacağını söyleyin.
4. Ücret kalemini navlun teklifinde ayrı yazın.

Order And Load'da ilan açarken fiyat yazabilir ya da teklif toplayabilirsiniz; teklifte yol ücretlerinin dahil olup olmadığını ilanda belirtmek işleri kolaylaştırır. Terimlerin kısa tanımları Nakliye Sözlüğü sayfasında.