Karayolu taşımasında Incoterms: EXW, FCA, DAP, DDP

Incoterms, Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) yayımladığı ve alıcı ile satıcı arasında masrafın ve riskin nerede el değiştirdiğini belirleyen kurallardır. Güncel sürüm Incoterms 2020'dir. Kural satış sözleşmesinde yazılır; taşıyıcıyı doğrudan bağlamaz ama yükü kimin vereceğini, navlunu kimin ödeyeceğini ve gümrüğü kimin yapacağını o belirler.

EXW: İşyerinde teslim

Satıcı malı kendi tesisinde hazır eder. Yükleme, ihracat gümrüğü, taşıma ve ithalat gümrüğü alıcının işidir. Satıcı için en hafif kuraldır. Uygulamada satıcı yüklemeye yardım etse de bu sorumluluk kural gereği onda değildir; bu yüzden yükleme sırasında doğan hasar tartışma konusu olabilir.

FCA: Taşıyıcıya teslim

Satıcı ihracat gümrüğünü yapar ve malı alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim eder. Teslim satıcının tesisindeyse yükleme de satıcının sorumluluğundadır. Karayolunda EXW yerine çoğu zaman FCA önerilir: ihracat beyannamesini satıcının yapması hem pratik hem de bazı ülkelerde zorunludur.

DAP: Belirlenen yerde teslim

Satıcı malı, varış yerinde boşaltmaya hazır halde araç üstünde teslim eder. Taşımayı ve navlunu satıcı ayarlar, risk varış yerine kadar ondadır. İthalat gümrüğü ve vergiler alıcıya aittir. Avrupa içi karayolu satışlarında en sık görülen kurallardan biridir.

DDP: Gümrük vergisi ödenmiş teslim

DAP gibi, ama satıcı ithalat gümrüğünü de yapar ve vergileri öder. Satıcı için en ağır kuraldır. Satıcının alıcı ülkede ithalat yapma imkânı yoksa sorun çıkarır.

Taşıyıcı açısından ne değişir?

• Yükü kim verir: EXW ve FCA'da taşımayı genellikle alıcı ayarlar; DAP ve DDP'de satıcı.
• Gümrük belgesi: ihracat beyannamesi FCA, DAP ve DDP'de satıcıdan gelir; EXW'de alıcının işidir. Araç sınırda belge beklemesin diye ilanda kimin yapacağı yazılmalıdır.
• Bekleme: gümrük gecikmesinin bekleme ücreti kime yansıyacak, siparişte açıkça belirtilmelidir.

Terimlerin kısa tanımları Nakliye Sözlüğü sayfasında.